|
|
Położenie
Jurgów położony jest na prawym brzegu rzeki Białki, na Pogórzu Spisko-Gubałowskim, na północno-zachodnim Spiszu. Od podhalańskich wsi : Brzegów i Bukowiny Tatrzańskiej oddziela go rzeka Białka, dawniej znana pod nazwą Bela, stanowiąca do roku 1920 i w okresie II wojny światowej granicę państwa. 3 km na południe od Jurgowa Białkę wydatnie zasila Jaworowy Potok (Jaworinka), która naprzeciw Polany Pod Okólne - na wysokości 804 m - kończy swój 19,3 kilometrowy, bystry bieg źródła w Jaworowej Dolinie na wysokości 2250 m- wpadając tu do Białki. Jaworinka, będąca prawym dopływem Białki i największym jej dopływem w ogóle, stanowi na przestrzeni około jednego kilometra granicę polsko-słowacką. od południowej strony Jurgowa do Białki wpada Suchy Potok (Klarówka)- w kierunku granicy państwa znajduje się już tylko dawny budynek straży granicznej, szałasy pasterskie na Polanie Pod Okólne oraz trzy małe zabudowania w miejscu dawnego przejścia granicznego, od północy Jurgowczyk.
Dawna gmina Jurgów obejmowała Tatry Jaworzyńskie i na ich obszarze obecni byli głównie jurgowianie, którzy od dawna uprawiali pasterstwo, myślistwo i pracowali w lesie. Toteż nazwy geograficzne w Tatrach Jaworzyńskich są w znacznej części albo wprost ludowego pochodzenia jurgowskiego, albo nawiązują do tej dawnej działalności jurgowian.
Ograniczając się tu do nazw geograficznych, które wywodzą się z jurgowskich nazw osobowych, mamy na tym terenie następujące:
- Bandykówka - Bandykowie
- Bartkowa Polana (koło Chowańcowej Polany) - Bartkowie
- Bartkowa Polana (na wsch. od Podspadów): zob. Gałajdowa Polana
- Bartosia Polana: zob. Gombosia Polana
- Binkowa Polana - Binkowie, Scepani i Rusnacy
- Bombówka
- Bryjowa Polana (koło Grocholowej Polany) - Bryjowie
- Bryjowa Polana (koło Kacwinki) - Bryjowie
- Chowańcowa Polana, Niźnia i Wyśnia - Chowańcowie
- Cikowska Polana - Cikowscy
- Cyrla - Soliscanie
- Cyrlisko Nad Cyrlóm - Soliscanie
- Fatrowa Polana - Fatrowie
- Gałajdówka lub Gałajdowa Polana (na wsch. od Podspadów), też Kalatowa Polana lub Bartkowa Polana - Gałajdzi
- Gogolowa Polana - Gogolowie
- Goliasowa Polana
- Goluska - Soliscanie
- Gombosia Polana lub Bartosia Polana (na wsch. od Podspadów)
- Grocholowa Polana - Grocholowie
- Hopciowa Polana - Hopciowie
- Iwanowa Polana
- Jyndreckowa Polana - Jyndreckowie
- Kacwinka lub Kacwińska Polana - Rzepiszczanie
- Kalatowa Polana - zob. Gałajdowa Polana
- Kasina Polana - Kasiowie
- Kasprowa Polana
- Kiéciówka lub Kyciówka - Rzepiszczanie
- Kiéciówka Niźnia - Rzepiszczanie
- Kobylarki - Symciowie
- Kobyle Niźnie i Wyśnie
- Krupówki Niźnia i Wyśnia - Rzepiszczanie
- Kubalowa Polana (nad Białką) - Kubalowie
- Łysa Polana (nad wsch. brzegiem Białki) - Rusnacy
- Maćkowa Polana - Ganobowie
- Michalickowa Polana - Michalickowie
- Michałcyna Polana (na pn. od Podspadów) - Michałkowie
- Madejowa Polana - Soliscanie
- Mynarska Polana (Młynarska Polana) - Mynorze (Młynarze)
- Solisko - Soliscanie
- Suchy Wierch (polana) - Soliscanie
- Tyborowa Polana - Tyborowie
- Walkowa Polana
- Wojtasia Polana lub Wojtasowa Polana - Dziedzicowie
- Wojtyckowa Polana lub Wojteckowa Polana - Wojtycki
- Wydrówki - Rzepiszczanie
Z tych nazw w Tatrach Jaworzyńskich nie wszystkie są wprost pochodzenia ludowego, choć oparte są na jurgowskich ludowych nazwiskach, przezwiskach czy imionach.
W latach trzydziestych XX wieku taternicy polscy utworzyli dwie nazwy dla upamiętnienia Jurgowian wieloletnich i ostatnich pasterzy w Dolinie Białej Wody na Polanie pod Wysokom. Były to : Jurgowska Przełęcz i Jurgowski Wrótka. W rejonie Zadniego Gerlachu Jurgów upamiętniają tak nazwy słowackie jak i polskie: Jurgovska Strbina Nizna (Jurgowska Szczerbina Niżna), Jurgowska Strbina Vysna (Jurgowska Szczerbina Wyżna) oraz Jurgowskie Zruby (Jurgowskie Czuby).
O Jurgowie w Internecie
|